Herverkaveling uit kracht van wet

een herschikking van percelen en aanpassing van het openbaar domein met het oog op een optimaler grondgebruik

Algemene informatie

Om het doel van een landinrichtingsproject of een project, plan of programma te realiseren kan overgaan worden tot een herverkaveling uit kracht van wet.

Herverkaveling uit kracht van wet is er op gericht om via het ruilen van gebruik en eigendom en het herverkavelen van percelen tot een optimalisatie van het gewenste grondgebruik te komen. In tegenstelling tot vrijwillige herverkaveling wordt herverkaveling uit kracht van wet opgelegd door de overheid.

Het doel van de herverkaveling is niet thema of sector gebonden maar wordt neutraal omschreven. De module dient ingezet daar waar via een herschikking van percelen een beter ruimtegebruik kan bekomen worden -zij het voor landbouw, natuur, cultuurhistorie, waterbeheer, economische activiteiten, verkeer, recreatie,…... Herverkaveling uit kracht van wet kan ook als flankerend instrument ingezet worden bij plannen die wijzigingen van gebiedsbestemmingen beogen (volgens de bepalingen opgenomen in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening).

Omdat zeker in situaties waarbij er veel betrokken eigenaars en gebruikers zijn en er bovendien een aantal publieke doelstellingen gerealiseerd dienen te worden, het niet evident is om op vrijwillige basis tot een herschikking van gronden te komen, kan een herverkaveling uit kracht van wet nuttig zijn.

Toepassing

Een herverkaveling uit kracht van wet loopt ruwweg in 4 fasen:

  1. onderzoeken wie de rechthebbenden binnen de projectzone zijn.
  2. de fase van inbreng, waarin per rechthebbende bepaald wordt wat de waarde is van de onroerende bezittingen die worden ingebracht in de herverkaveling.
  3. de fase van toedeling, waarin per rechthebbende de waarde van onroerende bezittingen wordt bepaald ná de herverkaveling.
  4. het op het terrein uitzetten van de nieuwe kavels en het juridisch in de akte vastleggen van de herverkaveling evenals het verrekenen van de nodige financiële transacties om de herverkaveling sluitend te maken.

De landcommissie staat in voor een objectieve bepaling van de inbreng en toebedeling van de gronden. Het basisprincipe voor het bepalen van de herverkaveling is dat per rechthebbende de totale waarde die men bezit voor de herverkaveling gelijk is aan de totale waarde die men krijgt na de verkaveling. Elk verschil wordt vergoed. Van dit basisprincipe kan worden afgeweken.

 Door de herverkaveling

  • treedt het geheel van de nieuwe percelen die aan een eigenaar worden toegewezen in de plaats van het geheel van de vroegere percelen van die eigenaar.
  • worden de rechten die de pachter op zijn vroegere percelen bezit, overgedragen op zijn nieuwe percelen.
  • worden de perceelsgrenzen aangepast.
  • wordt de eigendoms- en gebruikstoestand herschikt.

Bovendien

  • kunnen nieuwe pachtvoorwaarden nodig zijn, zoals bijvoorbeeld het pachtgeld, de duur van de pacht en de vergoedingen.
  • bestaat er ook een regeling voor de overgang van het vruchtgebruik, het jachtrecht en de voorrechten en hypotheken, de bevelen en beslagen, en de onroerende vorderingen.

 

 

 

Aandachtspunten

De impact op betrokken eigenaars, gebruikers en de omgeving kan groot zijn. Daarom zijn er de voorwaarden ingebouwd om de nodige waarborgen te bieden;

  • motivatie voor de inzet van instrument in het kader van het project, plan, programma of landinrichtingsplan en een openbaar onderzoek;
  • een landcommissie die instaat voor een objectieve bepaling van de inbreng en toedeling van de gronden en de financiële regelingen met diverse inspraak- en beroepsmogelijkheden voor de betrokken eigenaars, gebruikers en rechthebbenden.
  • Hou rekening met volgende aspecten bij het inschatten van de tijdsinvestering:

    • Openbaar onderzoek
    • Beroepsmogelijkheden
  • Op te maken documenten:
    • omschrijving van het blok, de lijst van de vroegere percelen en de lijst van de rechthebbenden
    • inbreng, toebedeling en financiële regeling
    • herverkavelingsakte
  • Verwachte financiële impact:
    • Het verschil tussen de totale ruilwaarde van de nieuwe percelen in het blok en de totale ruilwaarde van de vroegere percelen in het blok komt ten goede of ten laste van de administratieve overheid die instaat voor de financiering.
    • Het verschil tussen de totale gebruikswaarde van de nieuwe percelen in het blok en de totale gebruikswaarde van de vroegere percelen in het blok komt ten goede of ten laste van de administratieve overheid die instaat voor de financiering.
  • Gekoppelde instrumenten:
    • gebruiksruil
    • werken uit kracht van wet voor het laten functioneren van de nieuwe kavelstructuur: zoals infrastructuurwerken i.f.v. een goede kavelontsluiting, wijzigen van de perceelsgrenzen, detailontwatering.
  • verwante instrumenten:
Regelgeving in detail
  • Decreet van 28 maart 2014 betreffende de landinrichting: artikel 2.1.21 tot en met 2.1.60
    In deze afdeling wordt verstaan onder:
    1° vroeger perceel: elk perceel in zijn toestand voor de herverkaveling;
    2° nieuw perceel: elk perceel in zijn toestand na de herverkaveling;
    3° blok: het geheel van onroerende goederen in een herverkaveling;
    4° eigenaar: iedere eigenaar of blote eigenaar van onroerende goederen die deel uitmaken van het blok;
    5° gebruiker: de persoon die als eigenaar, vruchtgebruiker, erfpachter, opstalhouder of houder van een recht van gebruik of bewoning het onroerend goed exploiteert dat deel uitmaakt van het blok of die het onroerend goed dat deel uitmaakt van het blok huurt overeenkomstig boek III, titel VIII, hoofdstuk II, van het Burgerlijk Wetboek of het Vlaams Woninghuurdecreet;
    6° rechthebbende: een eigenaar, vruchtgebruiker of een gebruiker van onroerende goederen die deel uitmaken van het blok;
    7° rechter: de vrederechter van het kanton waarin het grootste deel van het blok ligt;
    8° beveiligde zending: een aangetekende brief, een afgifte tegen ontvangstbewijs of elke andere door de Vlaamse Regering toegelaten betekeningswijze waarbij de datum van kennisgeving met zekerheid kan worden vastgesteld.
  • Besluit van de Vlaamse Regering van 6 juni 2014 betreffende de landinrichting: artikel 2.1.3.2.
    Bij een herverkaveling uit kracht van wet wordt de wederbeleggingsvergoeding, vermeld in artikel 2.1.29 van het decreet van 28 maart 2014, toegevoegd aan de financiële compensatie als een onderbedeling plaatsvindt van gronden aan een eigenaar of vruchtgebruiker van meer dan 2 % van de totale ruilwaarde van zijn vroegere percelen.
Contact
In de praktijk