Over de instrumentengids

Waarom?

Wegwijs in veelheid van instrumenten

De aandacht in het omgevingsbeleid verschuift meer en meer naar de concrete realisatie op het terrein. Het volstaat niet om plannen te maken, ze moeten ook op het terrein uitgevoerd worden. Maar het (overheids)instrumentarium om tot realisaties op het terrein te komen, blijft zeer uitgebreid en verspreid, net als de achterliggende regelgeving. De instrumentengids biedt daarom een helder overzicht van de bestaande instrumenten en hun toepasbaarheid.

Geïntegreerde realisaties op het terrein

Om oplossingen op maat te bieden, blijft het Departement Omgeving verder sleutelen aan deze realisatiegerichte en grondgebonden instrumenten. Instrumenten die ook in onderlinge samenhang kunnen worden ingezet en de garantie op echte uitvoering vergroten. Vereenvoudiging en harmonisering van procedures vormen daarbij bijzondere uitdagingen. Een eenvoudiger instrumentarium vraagt een brede(re) inzetbaarheid en vergelijkbare toepassingen, onafhankelijk van de (bestuurlijke en ruimtelijke) context. De instrumentengids biedt inspirerende voorbeelden over de inzet van instrumenten.

Draagvlak door geïntegreerde en afgewogen inzet van instrumenten

Ruimtelijke realisaties vergen complexe processen en samenwerkingsverbanden tussen diverse partners (overheden, burgers, middenveldorganisaties,…). Dit samenspel tussen betrokken actoren vraagt een (initiatiefnemende) overheid die zich als een betrouwbare partner of regisseur bij de realisatie van ruimtelijke projecten opstelt.

Kennis over de instrumenten stelt de initiatiefnemer van een realisatiegericht ruimtelijk project ook beter in staat om draagvlak te vinden voor de uiteindelijk gekozen instrumentenmix. Deze gids toont de meest actuele regelgeving, dankzij de rechtstreekse open-datakoppeling met Codex Vlaanderen, dé officiële bron voor alle Vlaamse regelgeving.

Naast deze juridische informatie biedt de instrumentengids in een volgende fase ook handvaten voor het afwegings- en keuzeproces tussen die instrumenten voor hun eigen projecten. Een transparante afweging en motivering van de in te zetten instrumentenmix draagt immers bij tot het bekomen van draagvlak.

Wat?

Nu

De instrumentengids biedt het overzicht van bestaande realisatiegerichte en grondgebonden instrumenten. Je vindt per instrument globale informatie, regelgeving en specifieke aandachtspunten. Voor de bevattelijkheid van de instrumentengids is de regelgeving beperkt tot de meeste essentiële inhoud.

De catalogus biedt een totaaloverzicht van deze instrumenten. Hier kan je de instrumenten bekijken per categorie.

De instrumentengids helpt je ook om de meest geschikte instrumenten(mix) voor jouw project te vinden aan de hand van zoekfilters. Deze zoekopdracht wordt steeds verbeterd en verfijnd naargelang de concrete voorbeelden daartoe bijdragen.

In de toekomst

Deze catalogus wordt gaandeweg ook aangevuld met andere realisatiegerichte instrumenten. Momenteel ligt de focus op de grondgebonden en realisatiegerichte ‘omgevingsinstrumenten’.

Aan de hand van bestaande praktijkvoorbeelden wil de instrumentengids in een volgende fase ook inspiratie bieden, aan de hand van tips en specifieke aandachtspunten bij de inzet van instrumenten. De voorbeelden moeten daarbij ook tonen hoe de afgewogen en gecombineerde inzet van instrumenten leidt tot resultaten.

Voor wie?

De instrumentengids is ontwikkeld voor een breed doelpubliek. De opzet is om elke betrokkene in een ruimtelijk realisatietraject, van initiatiefnemer tot burger, te informeren over de gebruiksmogelijkheden van de instrumenten vervat in deze gids.

Projectleiders, initiatiefnemers, besluitvormers en partners in een project of plan vormen evenwel de belangrijkste doelgroep van de instrumentengids. Voor hen is het een officiële (overheids)bron om hun kennis over instrumenten te vergroten, vergelijkbare toepassingen op te zoeken en op de hoogte te blijven over specifieke kenmerken of toepassingsvoorwaarden van de instrumenten.