Voorkooprecht voor de uitvoering van een RUP

percelen via een ruimtelijk uitvoeringsplan aanduiden die de eigenaar bij verkoop eerst moet aanbieden aan een overheid of instantie

Algemene informatie

Dit voorkooprecht houdt in dat de dat de verkoper het goed eerst aan de genoemde overheid of instantie moet aanbieden tegen de prijs en de voorwaarden die bepaald zijn in de verkoopovereenkomst tussen de koper en de verkoper.

Overheden en specifieke instanties kunnen dit voorkooptrecht enkel uitoefenen in zones specifiek aangeduid in een definitief vastgesteld ruimtelijk uitvoeringsplan.

Toepassing

Een stappenplan voor de procedure, die werd geharmoniseerd via een apart decreet, vind je hier.

  • De aanbieder (instrumenterend ambtenaar) neemt 4 stappen:
  1. Nagaan voorkooprecht(en) van toepassing op een onroerend goed, via het themabestand op het e-voorkooploket.
  2. Aanbieden/kennisgeven van voorkooprecht aan de begunstigde, door het aanmaken van 1 digitaal aanbiedingsdossier voor alle begunstigden op dat e-voorkooploket
  3. Ontvangen beslissing van de begunstigde over de al dan niet uitoefening van het voorkooprecht , die meteen zichtbaar wordt in het e-voorkooploket
  4. Meedelen van de voorwaarden waaraan het onroerend goed definitief verkocht werd in geval het voorkooprecht niet werd uitgeoefend
  • De begunstigde neemt 3 stappen:
  1. Ontvangen van de aanbiedingen/kennisgevingen voorkooprecht 
  2. Meedelen beslissing over de al dan niet uitoefening van het voorkooprecht aan de aanbieder,
    • voor een verkoop uit de hand of een beslissing over een laatste bod via het e-voorkooploket of
    • voor een openbare verkoop - met uitzondering van een laatste bod -  op de zitdag. 
  3. Ontvangen van de definitieve voorwaarden van verkoop indien het voorkooprecht niet werd uitgeoefend 

De begunstigden kunnen deze overheden zijn:

  • het Vlaams gewest, de provincie, de gemeente of een intercommunale,
  • de instellingen die ressorteren onder het Vlaamse Gewest, de provincies en de gemeenten,
  • de vennootschappen die een erkenning hebben van die instellingen of besturen.

Het recht van voorkoop is niet van toepassing op goederen die het voorwerp zijn van een handelshuurovereenkomst die afgesloten werd vóór 1 mei 2000.

Hier vind je de uitzonderingen die gelden op alle Vlaamse decretale voorkooprechten.

Aandachtspunten
  • Hou rekening met volgende aspecten bij het inschatten van de tijdsinvestering:

    • Goedkeuringstraject van het ruimtelijk uitvoeringsplan, inclusief openbaar onderzoek

    • Beroepsmogelijkheden bij het ruimtelijk uitvoeringsplan

  • Op te maken documenten door de initiatiefnemer van het ruimtelijk uitvoeringsplan:
    • aangetekende brief aan de eigenaars, op basis van de kadastrale gegevens, met vermelding van de adressen van de instantie of instanties die moeten aangeschreven worden voor een eventueel aanbod van het voorkooprecht
    • opname van alle percelen waarop een voorkooprecht is gevestigd, in een geografisch themabestand beheerd door het Agentschap Informatie Vlaanderen.
  • Verwachte financiële impact:
    • als er op de eerste zitdag recht van hoger bod wordt ingesteld en er geen hogere biedingen worden binnengebracht, moet het hoogste bod van de eerste zitdag (= laatste bod) worden meegedeeld aan de begunstigden
  • Gekoppelde instrumenten:
    • ruimtelijk uitvoeringsplan
  • Verwante instrumenten:
    • andere voorkooprechten
    • recht van voorkeur (enkel bij verkoop door overheden)

 

Regelgeving in detail
  • Het Vlaamse Gewest, de provincies, de gemeenten, de intercommunales, de instellingen die ressorteren onder het Vlaamse Gewest, de provincies en de gemeenten, alsook de vennootschappen die een erkenning hebben van die instellingen of besturen kunnen, ter verwezenlijking van een ruimtelijk uitvoeringsplan, een recht van voorkoop uitoefenen bij de verkoop van een onroerend goed dat gelegen is in die zones die in het definitief vastgestelde ruimtelijk uitvoeringsplan als zones waar het voorkooprecht geldt, worden aangeduid.

    Het Vlaamse Gewest, de provincies, de gemeenten, de intercommunales, de instellingen die ressorteren onder het Vlaamse Gewest, alsook de vennootschappen die een erkenning hebben van die instellingen of besturen kunnen, ter verwezenlijking van een ruimtelijk uitvoeringsplan de Vlaamse Grondenbank verzoeken om in hun naam en voor hun rekening en binnen de door hen gestelde voorwaarden, het recht van voorkoop uit te oefenen bij verkoop van onroerende goederen die gelegen zijn in die zones die in het definitief vastgestelde ruimtelijk uitvoeringsplan als zones waar het recht van voorkoop geldt, worden aangeduid.

    Elk definitief vastgesteld ruimtelijk uitvoeringsplan bepaalt voor elk van die zones welk bestuur, intercommunale, instelling of erkende vennootschap begunstigd is met het voorkooprecht. Indien meerdere instanties begunstigd worden, bepaalt het ruimtelijk uitvoeringsplan een rangorde.

    De eigenaars van de goederen, gelegen binnen de omtrek van de zones waar het voorkooprecht geldt, worden ten laatste op de dag van de inwerkingtreding van het uitvoeringsplan, bij aangetekend schrijven in hun woonplaats op de hoogte gesteld van dit feit. Dit gebeurt op basis van de kadastrale gegevens. De brief vermeldt de adressen van een of meer instanties die begunstigde zijn van het voorkooprecht.

    Dat recht van voorkoop doet geen afbreuk aan een op 30 juli 1993 bestaand recht van voorkoop.

    Het recht van voorkoop is niet van toepassing op goederen die het voorwerp zijn van een handelshuurovereenkomst die afgesloten werd vóór 1 mei 2000.

    De overheid die het ruimtelijk uitvoeringsplan vaststelt waarin een zone wordt aangegeven waar een voorkooprecht geldt, bepaalt in het ruimtelijk uitvoeringsplan zelf de geldingsduur van het voorkooprecht. De termijn waarbinnen het voorkooprecht geldt, gaat in bij de inwerkingtreding van het plan. Deze kan evenwel niet meer bedragen dan 15 jaar. Na het verstrijken van de in het plan opgenomen termijn waarbinnen het voorkooprecht geldt, kan het voorkooprecht niet meer uitgeoefend worden, noch hoeven er nog aanbiedingen te gebeuren.

    Titel IV, hoofdstukken I en VI, van het decreet van 16 juni 2006 betreffende de oprichting van de Vlaamse Grondenbank en houdende wijziging van diverse bepalingen is van toepassing op dit recht van voorkoop.

    Het decreet van 25 mei 2007 houdende de harmonisering van de procedures van voorkooprechten is van toepassing op dit recht van voorkoop. (1)
     
  • Onverminderd de bepalingen van het decreet van 25 mei 2007 houdende de harmonisering van de procedures van voorkooprechten geldt het recht van voorkoop niet in geval van :
    1° verkoop van het goed aan een personenvennootschap waarvan de werkende vennoten of de vennoten die ten minste drie vierde van het kapitaal bezitten, in eenzelfde betrekking van bloedverwantschap, aanverwantschap of samenwoning staan tot de verkoper als vermeld onder artikel 8, 1°, van het decreet van 25 mei 2007 houdende de harmonisering van de procedures van voorkooprechten;
    2° verkoop van loten in een verkaveling vergund na de inwerkingtreding van het ruimtelijk uitvoeringsplan, voor zover de omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden werd aangevraagd door het Vlaamse Gewest, een provincie, een gemeente, een intercommunale, een instelling die ressorteert onder het Vlaamse Gewest, de provincie of de gemeente, of een vennootschap die een erkenning heeft van dergelijke instelling of bestuur. (2) (3)

Contact

Het e-voorkooploket is een uniek elektronisch loket voor alle bestaande en toekomstige Vlaamse decretale voorkooprechten.

Een specifieke vraag over het recht van voorkoop? Kijk dan hier welke instantie uw vraag kan beantwoorden.